Goed omgaan met werk en mantelzorg - Mantelzorg Metaal en Techniek

Werk en mantelzorg in jouw bedrijf

Misschien speelt het al in je team. Een medewerker die vaker weg moet of ziek is. Minder energie heeft. Of zichtbaar veel aan zijn of haar hoofd heeft. Soms komt dat doordat iemand thuis veel zorg draagt voor een partner, ouder, kind of andere naaste. Dat noemen we mantelzorg.

Hoe zwaar/belastend mantelzorg voor iemand is, kan per persoon en per situatie verschillend zijn. En juist dan kan het zoeken zijn: wat speelt er, wat betekent dat voor het werk en wat kun je als werkgever doen? Want 1 op de 4 medewerkers is mantelzorger en loopt kans om uit te vallen als de zorg te intensief en langdurig blijft. En dat wil je graag voorkomen. We laten je graag zien hoe je hier goed mee om kunt gaan. Praktisch, haalbaar en zonder ingewikkeld gedoe.

Meld je aan voor de pilot mantelzorgondersteuning

Misschien herken je dit wel

Mantelzorg begint zelden met een groot gesprek. Vaker merk je het in kleine signalen. Een medewerker die ineens minder flexibel is. Minder makkelijk extra kan werken. Regelmatig met de telefoon bezig is. Vaak vroeg door vakantie-uren heen is. Zich wat vaker ziek meldt. Of niet meegaat naar een bedrijfsuitje.

Soms vallen signalen nog minder op. Niet iedere medewerker laat merken dat er thuis veel speelt. Sommigen houden dat liever voor zichzelf. Juist daarom is goed contact belangrijk. Niet alleen als werkgever of leidinggevende, maar ook als collega.

In een klein bedrijf voel je veranderingen vaak snel. Niet alleen bij die ene medewerker, maar in je hele team. In de planning, in de onderlinge afstemming en in de ruimte die je als ondernemer nog hebt om te schuiven. Het is dus belangrijk om signalen niet te negeren, maar op tijd serieus te nemen. Niet om het groter te maken dan het is, maar om te voorkomen dat het later wél groot wordt.

Bekijk wat je kunt doen

Je hoeft geen HR-afdeling te hebben om dit goed aan te pakken

Veel kleinere werkgevers hebben geen personeelsafdeling, geen uitgebreid beleid en geen tijd voor lange documenten. Dat hoeft ook niet. In kleinere bedrijven zit de kracht juist vaak in korte lijnen, snel schakelen en elkaar kennen. Je hoeft het dus niet perfect te organiseren. Vaak begint het gewoon met aandacht, een open houding en de bereidheid om samen te kijken naar een werkbare oplossing. Daar helpen wij je graag bij.

Aandacht helpt. Juist ook in een klein bedrijf.

Als je als werkgever eerder ziet waar iemand tegenaan loopt, kun je ook eerder meedenken. Je erkent en herkent dat de medewerker alle ballen in de lucht houdt. Dat geeft vaak rust. Voor de medewerker, omdat die zich gezien voelt. En voor jou, omdat je eerder kunt inspelen en verrassingen voor bent. Zo voorkom je sneller dat de druk ongemerkt oploopt. En vergroot je de kans dat iemand inzetbaar blijft en dat je goede mensen behoudt. Soms zit het verschil dus niet in iets groots, maar in op tijd aandacht hebben voor wat er speelt.

Een goed gesprek hoeft niet ingewikkeld te zijn

Veel werkgevers voelen wel aan dat er iets speelt, maar twijfelen over hoe ze het moeten bespreken. Dat is logisch. Je wilt betrokken zijn, zonder te veel in iemands privéleven te stappen. Daar komt bij dat medewerkers er zelf ook niet altijd over beginnen. Soms omdat ze anderen niet willen belasten. Soms omdat ze niet anders behandeld willen worden. Of omdat ze denken dat ze het zelf moeten oplossen.

Toch hoeft dat gesprek niet zwaar te zijn. Juist een eenvoudige, open vraag kan al veel doen. Bijvoorbeeld: ik merk dat er veel op je afkomt, klopt dat? Of: zijn er dingen waar we op het werk rekening mee kunnen houden?

Blijf dicht bij wat je ziet. Luister goed. En houd het praktisch. Je hoeft niet alles te weten over de situatie thuis. Het gaat erom wat nodig is om werk en zorg beter vol te houden.

Bekijk voorbeeldvragen en gesprekstips

Zo kun je als werkgever zelf al helpen

Je hoeft het niet groot aan te pakken. Juist kleine aanpassingen maken vaak verschil. Denk aan iets meer rust in de planning, tijdelijk andere werktijden of samen afspreken wanneer jullie opnieuw kijken hoe het gaat. Het belangrijkste is vaak maatwerk. Wat helpt deze medewerker op dit moment? En wat is tegelijk werkbaar voor jouw bedrijf? Soms helpt het om taken anders te verdelen. Soms helpt het al als iemand zich gezien voelt en weet dat er op het werk rekening mee wordt gehouden.

Niet alles hoeft meteen opgelost te zijn. Vaak is het al veel waard als er begrip is en duidelijkheid ontstaat. Van daaruit kom je samen vaak stap voor stap tot een afspraak die werkt. Maak daarom duidelijke afspraken. Niet voor altijd, maar voor nu. Wat spreken we tijdelijk af? Wat is haalbaar? En wanneer kijken we opnieuw hoe het gaat? Zo houd je het overzichtelijk en werkbaar voor allebei.

Bekijk de video hieronder en zie hoe De Groot Installatiegroep dit aanpakt.

Meer weten over hoe ze dit hebben aangepakt? Bekijk de uitgebreide video hier.

Pilot – Kosteloos aan de slag met mantelzorg in jouw bedrijf

Wil je mantelzorg eerder herkennen en medewerkers op tijd ondersteunen? Doe dan mee aan de pilot mantelzorgondersteuning van de Vakraad.

Van september 2026 tot en met mei 2027 kunnen maximaal 20 bedrijven kosteloos gebruikmaken van professionele ondersteuning voor medewerkers én werkgevers.

Dit krijg je als deelnemend bedrijf

Helpdesk voor werkgevers
Ook jij kunt vragen stellen. Bijvoorbeeld over het herkennen en bespreekbaar maken van mantelzorg, maatwerkafspraken of een situatie binnen je team.
Digitale AI-mantelzorgcoach
Medewerkers kunnen op ieder moment vragen stellen en krijgen direct praktische informatie die past bij hun situatie.
Persoonlijke hulp van een Fello-coach
Heeft een medewerker meer begeleiding nodig? Dan kan die terecht bij een ervaren mantelzorgcoach.

Wil je weten wat de pilot inhoudt en wat deelname jouw bedrijf kan bieden en concreet oplevert? Meld je dan aan voor de online informatiebijeenkomst op maandag 7 september. Daar hoor je welke ondersteuning werkgevers en medewerkers krijgen, hoeveel tijd deelname kost en hoe je bedrijf kan meedoen.

Meer info en meld je aan

Goed om te weten: je medewerker kan nog meer ondersteuning krijgen

Als werkgever hoef je niet zelf alle antwoorden te hebben. Het helpt al enorm als je weet welke vormen van ondersteuning er bestaan, zodat je kunt meedenken of doorverwijzen. Er zijn natuurlijk regelingen die iemand meer lucht kunnen geven, zoals calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof of – als een situatie langer duurt – langdurend zorgverlof. Maar verlof is zeker niet de enige oplossing.

Ook buiten het werk is er hulp voor je werknemer. Je kunt de medewerker verwijzen naar het lokale Steunpunt Mantelzorg, dat vaak is ondergebracht bij de lokale welzijnsorganisatie. Een mantelzorgcoach kan helpen om overzicht te krijgen en extra zorg en ondersteuning te organiseren. Een mantelzorgmakelaar kan juist praktische regeltaken uit handen nemen, bijvoorbeeld rond formulieren, hulpmiddelen of zorgzaken. Er is een mantelzorglijn voor informatie en advies, en via de gemeente is soms ondersteuning mogelijk in de vorm van hulp in huis, begeleiding, dagbesteding of vervoer. In sommige situaties kan ook respijtzorg helpen: tijdelijke vervanging van de zorgtaken, zodat jouw werknemer even op adem kan komen.

Daarnaast kan ondersteuning ook lopen via de bedrijfsarts, arbodienst, zorgverzekeraar of de vakbond. Niet elke route past bij elke situatie. Maar hoe beter je als werkgever weet wat er mogelijk is, hoe beter je kunt meedenken en je werknemer kunt ondersteunen.

Bekijk wettelijke regelingen

Hoe houd je het eerlijk in een klein team?

Dat is een heel begrijpelijke vraag. In een klein bedrijf ziet iedereen het snel als er voor iemand iets verandert. Juist daarom zijn duidelijke en tijdelijke afspraken zo belangrijk. Als je samen afspreekt wat nodig is, hoe lang dat geldt en wanneer je opnieuw kijkt, wordt maatwerk beter uitlegbaar. Dan is het geen willekeur, maar een bewuste en werkbare oplossing voor een situatie die daarom vraagt.

Je kunt overwegen met toestemming van de medewerker de situatie te delen, zodat er ook vanuit het team begrip kan komen. Daarbij hoef je niet alles te vertellen, maar aangeven aan collega’s wat er gebeurt in je leven en waarom je nu andere afspraken maakt. Het is belangrijk dat je de mantelzorger laat bepalen wat er precies gedeeld kan worden.

Hulp en regelingen rondom werk en mantelzorg

Hulp en regelingen via het werk
- Tijdelijke maatwerkafspraken
  
  Vaak begint het met een praktische afspraak die past bij de situatie van de medewerker én bij het werk. Denk aan tijdelijk andere werktijden, meer duidelijkheid in het rooster, minder taken of ruimte om iets te regelen onder werktijd. Juist dit soort maatwerk geeft vaak snel lucht.
- Flexibel werken
  
  In sommige situaties kan het helpen om werk tijdelijk anders in te richten. Denk aan andere werktijden, minder uren, een andere werkplek of – als het werk dat toelaat – deels thuiswerken. Ook de cao kan ruimte bieden om tijdelijk korter te werken. Goed om dus niet alleen naar verlof te kijken, maar breder naar wat werkbaar is.
- Calamiteitenverlof
  
  Als een medewerker plotseling direct iets moet regelen of hulp moet bieden, kan calamiteitenverlof een oplossing zijn. Dat is bedoeld voor acute situaties op korte termijn.
- Kortdurend zorgverlof
  
  Moet een medewerker tijdelijk zorgen voor een zieke naaste die niet zonder hem of haar kan? Dan kan kortdurend zorgverlof mogelijk zijn. Als werkgever kun je dit alleen weigeren als de afwezigheid ernstige problemen voor het bedrijf oplevert. Dit verlof bedraagt per 12 maanden maximaal twee keer het aantal uren dat iemand per week werkt. Tijdens dit verlof wordt minimaal 70% van het loon doorbetaald.
- Langdurend zorgverlof
  
  Duurt de zorgsituatie langer, dan kan langdurend zorgverlof aan de orde zijn. Dit verlof is in principe onbetaald. Ook hier geldt dat je als werkgever alleen kunt weigeren als dat tot ernstige problemen voor het bedrijf leidt. Goed om samen ook stil te staan bij de gevolgen hiervan, bijvoorbeeld voor inkomen, pensioen of WW.

Hulp en regelingen buiten het werk
- Mantelzorgcoach
  
  Een mantelzorgcoach helpt een medewerker om de situatie op een rij te zetten. Ook kan een mantelzorgcoach helpen bij de voorbereiding van een gesprek op het werk.
- Mantelzorglijn
  De Mantelzorglijn van MantelzorgNL geeft informatie en advies en biedt een luisterend oor. Dit is een laagdrempelige plek waar medewerkers terechtkunnen met vragen of om even te sparren.
  - Bel: 030 – 760 60 55
  - WhatsApp: 06 27 23 68 54
  - Mail: mantelzorglijn@mantelzorg.nl
  Bereikbaar op maandag tot en met donderdag van 9 tot 17 uur, via WhatsApp tot 16 uur, en op vrijdag van 9 tot 13 uur.
- Mantelzorgmakelaar
  
  Een mantelzorgmakelaar helpt bij regelwerk rond zorg. Bijvoorbeeld met formulieren, aanvragen en contact met instanties. Dat geeft rust en overzicht. De kosten worden vaak vergoed via een aanvullende zorgverzekering. Soms kan ook de gemeente of werkgever bijdragen. Het is dus goed om altijd eerst te checken wat in de situatie van de medewerker mogelijk is.
- Hulp via de gemeente
  
  Via de gemeente is soms ondersteuning mogelijk, bijvoorbeeld in de vorm van hulp in huis, begeleiding, dagbesteding of vervoer. Ook dit kan helpen om de druk op een medewerker te verlagen.
- Respijtzorg
  
  Soms is het nodig dat de zorg tijdelijk wordt overgenomen. Dat heet respijtzorg. Zo krijgt de mantelzorger even lucht. Voor medewerkers die lang veel zorgen, kan dit een belangrijk verschil maken.
- Vakbond
  Een medewerker kan ook terecht bij de vakbond voor vragen over rechten, regelingen en mogelijkheden rond werk en mantelzorg.
  - FNV Metaal: 088 368 03 68
  - CNV: 030 751 10 01
  - De Unie: 0345 851 851
- MantelzorgNL
  
  MantelzorgNL is de landelijke organisatie voor mantelzorgers. Hier is veel informatie te vinden over zorg, wonen, werk en welzijn. Voor medewerkers is dit gratis te gebruiken.
- Aanvullende zorgverzekering
  
  Sommige aanvullende zorgverzekeringen bieden extra hulp bij mantelzorg. Denk aan vergoeding van een mantelzorgmakelaar, vervangende zorg of andere ondersteuning. Wat precies wordt vergoed, verschilt per verzekeraar en pakket. Het is daarom verstandig om altijd de polis te checken of dit na te vragen.

Waar kan ik meer informatie krijgen?

We kunnen ons goed voorstellen dat je met een aantal vragen zit en dat je meer informatie wilt ontvangen. Klik op de knop hieronder om naar de ‘contact’ pagina te gaan.

Contact